Filter กับ การถ่ายภาพขาวดำ

แสง และ สี

การมองเห็นของมนุษย์ เกิดจากคลื่นแสงที่เกิดขึ้นจากแหล่งแสงต่างๆ ที่จะวิ่งไปตกกระทบพื้นผิว และ พื้นผิวต่างๆ จะดูดซับแสงบางคลื่นความถี่ และ จะสะท้อนแสงบางคลื่นความถี่กลับมา เมื่อเรามองวัตถุ แสงก็จะมากระทบสู่เซลรับแสงในตา และ แปลความในสมองว่าเราเห็นอะไร สีอะไร สว่างมากน้อยแค่ไหน

แสงสีขาว คือ แสงที่แสงที่มีส่วนผสมของสีทุกสีอยู่ ถ้าหากเราแยกแสงสีขาวออกมาแล้ว เราจะได้ สีต่างๆ ตามความยาวของคลื่นของสีต่างๆตามนี้

ภาพการแยกแสงสีขาว

ความยาวคลื่นของสีต่างๆ ( nm. อ่านว่า นาโนเมตร )

จะเห็นได้ว่า แสงสีขาวจะมีความยาวคลื่นตั้งแต่ประมาณ 400 nm. (สีม่วงเข้ม) ถึงประมาณ 700 nm. (สีแดงเข้ม) ซึ่ง ถ้าคลื่นแสงมีความยาวน้อยกว่า 400 nm. ลงไป จะเรียกช่วงคลื่นแสงนั้นว่า Ultra Violet และ ถ้าคลื่นแสงมีความยาวมากกว่า 700 nm. ลงไป จะเรียกช่วงคลื่นแสงนั้นว่า Infared

Filter กับ ฟิล์มขาวดำ

ฟิล์มขาวดำผลิตจากสารที่ไวต่อแสงซึ่ง จะไวต่อแสงที่คลื่นความถี่ที่ ต่ำกว่า 400 nm. - 650 nm. โดย อาจจะน้อยหรือมากกว่านี้ ขึ้นอยู่กับ ปริมาณ และ ชนิดของฟิล์ม และ เราสามารถ คัดแยกคลื่นแสงให้เหลือเฉพาะที่เราต้องการ และ กำจัดคลื่นแสงที่เราไม่ต้องการออกไปได้อย่างง่ายๆโดยใช้ filter

จากกราฟ

ความสามรถในการรับแสงของฟิล์มขาวดำ จะรับได้เฉพาะช่วงคลื่นความถี่ที่ต่ำกว่า 400 nm. ถึง 650 nm.

การใส่ filter สีเมื่อถ่ายภาพจะทำให้ แสงที่ตกลงสู่ฟิล์มจะมีเฉพาะ คลื่นความยาวแสงที่ต้องการเท่านั้น คลื่นความยาวแสงอื่นๆ จะถูกตัดออกไป เช่น ถ้าใส่ filter สีเหลือง แสงที่ตกลงสู่ภาพ จะมีเฉพาะช่วงคลื่นความยาวของสีเหลืองเท่านั้น

เมื่อใส่ filter สีเหลือง คลื่นแสงที่ผ่าน filter จะมีเฉพาะช่วงคลื่นแสงสีเหลืองเท่านั้น

Model RGB

Model RGB

การใช้งาน filter สี ในงานขาวดำ จะต้องเข้าใจถึง Model สี RGB ว่ามีความสัมพันธ์ กันอย่างไร จากภาพ model RGB จะเห็นได้ว่า สีแต่ละสี จะมีสีที่อยู่ตรงกันข้าม เช่น สีเหลืองตรงข้ามกับสน้ำเงิน สีแดงตรงข้ามกับสีฟ้า เป็นต้น

เมื่อใส่ filter สี ในขณะถ่ายภาพขาวดำ จะทำให้ภาพฟิล์มขาวดำรับแสงได้เฉพาะบางส่วนของคลื่นแสงเท่านั้น หากส่วนไหนของคลื่นแสงผ่านมาได้มากก็จะทำให้ฟิล์มมีความเข้มมาก มีผลให้ ภาพที่ได้ของวัตถุสีนั้นๆมีสีเทาที่อ่อนลง และในทางตรงกันข้าม หากส่วนไหนที่ filter ทำการลดทอน หรือ กั้นคลื่นแสงในส่วนนั้นๆไม่ให้ตกลงสู่ฟิล์ม ฟิล์มส่วนที่เป็น ภาพวัตถุนั้นๆ ก็จะบาง และ ทำให้ภาพที่ได้มีสีเทาที่เข้มขึ้น

ช่วงคลื่นแสงที่ filter จะยอมให้ผ่าน คือ ช่วงคลื่นแสงเดียวกับสีของ filter และ ช่วงคลื่นแสงที่ filter ไม่ยอมให้ผ่าน คือ ช่วงคลื่นแสงสีที่ตรงกันข้ามกับสีของ filter

ภาพตัวอย่างการทำงานของ filter สีจะเห็นได้่ว่า

1. เืมื่อใส่ filter สีเหลือง ส่วนของสีเหลือง ก็จะสว่างขึ้น ส่วนของสีน้ำเงินก็จะเข้มขึ้น

2. เืมื่อใส่ filter สีน้ำเงิน ส่วนของสีนำ้้เงิน ก็จะสว่างขึ้น ส่วนของสีเหลืองก็จะเข้มขึ้น

3. เืมื่อใส่ filter สีแดง ส่วนของสีแดง ก็จะสว่างขึ้น ส่วนของสีน้ำเงิน(ฟ้าเข้ม) ก็จะเข้มขึ้น

การใช้งาน filter สี กับ งานขาวดำ

หลายคนเข้าใจว่า filter สีแดง และ สีส้ม คือ filter สำหรับ เพิ่ม contrast ของ ภาพ ซึ่งถูกเพียงครึ่งเดียวเท่านั้น เพราะ จริงๆ แล้ว filter สีแดง และสีส้ม ให้ผล ในการ เพิ่ม contrast ของ ภาพที่เป็น Landscape เนื่องจาก สีของท้องฟ้า และ สีของต้นไม้ใบหญ้า มีผลโดยตรงกับ filter สีแดง และ สีส้ม แต่ในความเป็นจริง แล้วการใช้งาน filter สีจำเป็นที่จะต้องเข้าใจถึงการทำงานจริงๆ และ เลือกใช้ filter สีต่างๆ ตามแต่สถาณการณ์ที่เจอ เช่น

ตัวอย่างที่ 1

หากเราถ่ายภาพดอกไม้ดอกนี้ เราก็จะได้ภาพดอกไม้สีขาวกับใบไม้สีเทาค่อนข้างเข้ม แต่ เราต้องการให้เห็นเงาสะท้อนของใบไม้ให้ชัดเจน และ ต้องการแยก ตัวดอกให้่ออกจากใบอย่างชัดเจนยิ่งขึ้น เราก็ต้องคิดก่อนว่าวัตถุที่เราจะถ่ายสีอะไร และ ต้องการให้มีโทนที่ เข้มขึ้น หรือ อ่อนลง ในกรณีนี้ เราต้องการให้ใบไม้ที่มีสีเขียว มีโทนที่เข้มขึ้นเพื่อแยกดอกไม้ให้หลุดออกจากใบไม้ และ เพื่อให้ แสงสะท้อนของใบไม้เห็นชัดชึ้น เราก็ต้องเลือก filter ที่ีมีสีที่ตรงกันข้ามกับสีเขียว คือ filter สี แดง (มีส่้วนผสมของ magenta)

เมือใส่ filter สีแดง ภาพที่ได้จะมีโทนของใบไม้ที่เข้มขึ้น เห็นเงาสะท้อนของใบไม้ชัดเจนขึ้น

ตัวอย่างที่ 2

ภาพขาวดำส่วนมากชอบฟ้าที่มีสีเข้มๆ แต่โดยทั่วๆไปแล้ว ฟ้ามันจะอยู่โทนเทาอ่อนเสมอ การที่จะทำให้ท้องฟ้า ซึ่งมีสีฟ้าให้มีโทนเข้มขึ้น เราก็จะต้องเลือก filter ที่มีสีตรงกันข้าม คือ filter สีแดง

เมื่อใส่ filter สีแดง ภาพทีได้ จะมีโทนของท้องฟ้าที่เข้มขึ้น

การทำความเข้าใจ เกี่ยวกับ filter สีนั้น จะต้องค่อยๆ ทำความเข้าใจ และ เลือกใช้อย่างระมัดระวัง เพราะ เมื่อใส่ filter แล้ว ระบบวัดแสงมักจะ ให้ค่าแสงที่ผิดพลาด โดยเฉพาะ filter สีส้ม , สีแดง และ สีเขียวเข้ม การเลือกใช้ filter นั้นจำเป็นที่จะต้องทดสอบก่อนว่า เมื่อเราวัดแสงผ่าน filter แล้ว จะได้ค่าที่พอดีกับเทากลางหรือไม่ และ ต้องรู้ว่าค่าที่ได้ เบี่ยงเบนไปมากน้อยแค่ไหน เพื่อที่จะ สามารถคุม ภาพได้อย่างสมบูรณ์ ที่สุดครับ เรื่องของการทดสอบเครื่องวัดแสง กับ filter ให้รออ่าน ใน article บทต่อๆไป